|
Vrijmaking
We heten Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt omdat ons kerkverband ontstaan
is uit de zogeheten Vrijmaking van 1944 en volgende jaren. Inderdaad,
dat was midden in de Tweede Wereldoorlog — onvoorstelbaar genoeg.
Jaren dertig
Om er toch iets van te begrijpen moeten we terugdenken aan de Gereformeerde
Kerken vóór die oorlog. In de jaren dertig kwam daarin een
beweging op gang die over leer en leven opnieuw wilde nadenken vanuit
de Bijbel en die kritische vragen stelde bij ideeën die verder leefden
in die kerken.
Meningsverschillen
Diverse mensen ervoeren deze beweging als een bedreiging en organiseerden
verzet ertegen. Vanaf 1936 werd op landelijk niveau onderzoek gedaan naar
de leer- of meningsverschillen binnen de kerken. Uiteindelijk deed in
1942 de generale synode een uitspraak op een heel aantal punten.
Dwang
De ellende begon pas goed toen die uitspraak dwingend werd opgelegd aan
al de kerken. Onder dreiging van disciplinaire maatregelen moest iedereen
zich er aan houden. En die maatregelen werden her en der uitgevoerd ook.
Er zat voor de mensen die het met de uitspraken persé niet eens
konden zijn tenslotte weinig anders op dan zich ervan vrij te maken.
Opnieuw beginnen
Dat gebeurde in eerste instantie publiek in een vergadering in Den Haag
in augustus 1944. Later volgden over het hele land groepen kerkleden en
kerken. Samen vormden de ‘vrijgemaakten’ toen een nieuwe kerkengroep.
Naam
Omdat de kerken die zich aan de synodeuitspraak lieten binden de Gereformeerde
Kerken bleven heten hebben de kerken die zich vrijmaakten uiteindelijk
de toevoeging vrijgemaakt aanvaard, om misverstand te voorkomen.
Terug
naar boven
|